رم کولهاس

رمنت لوکاس “رم” کولهاس (هلندی: Remment Lucas “Rem” Koolhaas) معمار هلندی است.

زندگی‌نامه

رم کولهاس متولد ۱۷ نوامبر سال ۱۹۴۴ رتردام هلند است. بین سال‌های ۱۹۵۲ تا ۱۹۵۶ در اندونزی مقیم بود و سپس به عنوان خبرنگار و فیلم‌نامه‌نویس در آمستردام ساکن شد. پس از آن به لندن رفت و به تحصیل معماری در مدرسه AA پرداخت. در سال ۱۹۷۲ با کسب بورس تحصیلی عازم ایالات متحده شد و در آنجا اقامت گزید. در آمریکا شیفته نیویورک شد و با چاپ کتاب نیویورک هذیانی (به انگلیسی: Delirious Newyork) در سال ۱۹۹۸ به زودی مشهور گشت.

حدود بیست سال بعد کولهاس با کتاب کوچک، متوسط، بزرگ، خیلی بزرگ (به انگلیسی: S.M.L.XL) نشان داد که ایدهٔ اصلی مدرنیسم با معماری و شهرسازی مدرن در تضاد است و برای حل مسائل امروز باید با توجه به واقعیت که وی آن را «رئالیسم نو» می‌نامد، روح اصلی مدرنیته را احیاء کرد. کولهاس از معمارانی است که در زمان پی ریزی تفکرات مکتب فولدینگ شروع به کار و فعالیت حرفه‌ای خود کرد. شفافیت بصری، استفاده از سطوح شیشه‌ای بزرگ و به‌کارگیری فرم‌های خالص از ویژگی‌های کارهای اولیه او (نظیر خانهٔ دو دوست) است که بیشتر تحت تأثیر آثار میس وندرروهه قرار دارد.

تحصیلات:

رم کولهاس در سال ۱۹۶۹ میلادی فیلم‌نامه‌ای به نام بره سفید را برای یک فیلم هلندی به رشته تحریر در آورد و در همان سال، فیلمنامه دیگری را برای راس مایر، امپراطور فیلم‌های بزرگسالان امریکایی، نوشت. رم کولهاس پیش از شروع کار خود به عنوان یک سناریو‌نویس و نیز تحصیل در رشته معماری دانشگاه معماری لندن در سال ۱۹۶۸ میلادی، به عنوان روزنامه‌نگار در مجله هاگز به کار مشغول بود. وی پس از فارغ‌التحصیلی دانشگاه معماری لندن در سال ۱۹۶۸ میلادی، تحصیلات خود را با تمرکز بر روی کارهای اسوالد ماتیس آنجر، در دانشگاه کرنل نیویورک ادامه داد.

زندگی حرفه‌ای رم کولهاس:

رم کولهاس نخستین بار با استخدام در دفتر OMA (دفتر معماری متروپولیتن) که در سال ۱۹۷۵ میلادی به همراه معمارانی نظیر الیا زنقلیس، زویی  زنقلیس در لندن تاسیس شده بود، مورد توجه قرار گرفت. در همین دفتر نیز بود که یکی از دانشجویان رم کولهاس، به نام زاها حدید به آنها پیوست و توانست به سرعت پله‌­های موفقیت را یکی پس از دیگری طی نماید. یکی از کارهای اولیه‌ای که تفاوت طرح‌­های این دفتر را با طرح‌­های کلاسیک پست‌مدرن اواخر دهه ۷۰ میلادی برجسته می‌­سازد، مشارکت این گروه در بینال ونیز سال ۱۹۸۰ بود که توسط معمار ایتالیایی، پائولو پورتوگسی تحت عنوان “حضور از گذشته” سرپرستی می‌شد.

طی این پروژه، هر یک از معماران موظف بودند “نمای ساختمان” استیج مانندی را طراحی کنند که به خیابان فرعی مجاور ختم می‌شد. این بین، نماهای خارجی طراحی شده توسط کاستانتیو داردی، فرانک گری و شرکت OMA تنها طرح­‌هایی بودند که از نقوش معماری پست مدرنیسم یا منابع تاریخی پیش از آن در آنها استفاده‌ای نشده بود. به دنبال این امر، شرکت OMA توانست برای نخستین بار در سطح جهانی مطرح شود.

پروژه های بعدی این شرکت نظیر پارک لاویلت پاریس (Parc de la Villette) و اقامتگاه نخست وزیر ایرلند و نیز تالار کانستهال در روتردام که در ابتدا مورد انتقاد گستردهای نیز قرار گرفتند، در راستای نیل به هدفی طراحی شد که به کارگیری بسیاری از یافته‌های کولهاس که به همت پیتر آیزنمن در کتابی تحت عنوان Delirious New York (نیویورک هذیانی) گردآوری شده بود و حاصل صدها ساعت مطالعه وی در موسسه معماری و مطالعات شهری نیویورک به شمار می‌رفت، را دنبال می‌کرد.

رم کولهاس در سپتامبر سال ۲۰۰۶ میلادی، مسئولیت توسعه ۱۱۱ First Street  (یک مرکز هنری در شهر جرسی)  واقع در کرانه رودخانه هادسون را عهده‌دار شد و بدین ترتیب بود که برای نخستین بار با صاحب یکی از بزرگترین موسسات مشاور املاک ایالات متحده امریکا، لویی دوبین، همکاری نمود. رم کولهاس در اکتبر سال ۲۰۰۸ میلادی، به منظور مشارکت در طرح‌های آتی اتحادیه اروپا، به یک گروه اروپایی صاحب نام تحت عنوان گروه دانایان، به ریاست فیلیپ گونزالس، نخست وزیر اسبق اسپانیا، دعوت شد . اعضای دیگر این گروه را افراد صاحب‌نامی همچون جورما اولیا، مدیرعامل کمپانی نوکیا، ماریا مونته، عضو سابق کمیساریای اروپا و لوک ولزا، رئویس جمهور سابق لهستان، تشکیل می‌دادند. 

کتابخانه مرکزی سیاتل | واشینگتن 

کتابخانه مرکزی سیاتل رم کولهاس، کتابخانه اصلی مجموعه کتابخانه‌های عمومی سیاتل است. این مجتمع شیشه‌ای و فولادی ۱۱ طبقه که با ارتفاعی معادل ۵۷ متر، در مرکز شهر سیاتل ایالت واشنگتن قرار دارد، در روز یکشنبه، ۲۳ می سال ۲۰۰۴ میلادی، به روی عموم مردم گشایش یافت. رم کولهاس و جاشوا پرنس رامس از شرکت OMA، معماران اصلی کتابخانه مرکزی سیاتل بودند و ماگنوسان کلمنکیک نیز به همراه آروپ، به عنوان مهندسین سازه این بنا انتخاب شدند. با این حال آروپ، علاوه بر وظیفه اصلی خود، کارهای مهندسی مکانیک، برق، لوله کشی و همچنین ایمنی در برابر آتش­‌سوزی، امنیت، فناوری اطلاعات و ارتباطات و مشاوره صوتی تصویری این سازه را نیز بر عهده داشت. شرکت ساختمانی هافمن نیز به عنوان پیمانکار اصلی پروژه کتابخانه مرکزی سیاتل انتخاب شد.

ویلا دال آوا پاریس | فرانسه

ویلا دال آوا در منطقه مسکونی سنت کلاود و بر روی تپه‌ای قرار دارد که دارای سراشیبی بسیار تندی به سمت پارک بویس دی بولونی (Bois de Boulogne) و مرکز شهر پاریس است. ویلا دال آوا پاریس که در سال ۱۹۹۲ میلادی توسط رم کولهاس طراحی شد، یکی از چندین خانه‌ای است که توسط وی در این منطقه مسکونی طراحی شده است. مشتری ویلا دال آوا پاریس، خانه‌ای شیشه‌ای با یک استخر شنا بر روی سقف و دو آپارتمان جداگانه – یکی برای والدین و یکی برای دختران سفارش داده بود و از طرفی درخواست چشم‌اندازی پانوراما به شهر پاریس و برج ایفل را از داخل این استخر شیشه‌ای داشت. از این‌رو رم کولهاس، ویلا دال آوا پاریس را به صورت عمارتی شیشه‌ای و سالن ناهار خوری و اتاق نشیمن آن را به صورت بخش‌های مجزای ستون‌مانند معلقی طراحی کرد که چشم‌انداز بی‌نظیری از شهر پاریس و برج ایفل را در اختیار ساکنان ویلا دال آوا قرار می‌داد.

خانه دو دوست یا خانه بوردو رم کولهاس | فرانسه

خانه بوردو که با نام خانه دو دوست رم کولهاس نیز شناخته می‌شود یک منزل شخصی سه طبقه است کهروی تپه‌ای بر فراز بوردو قرار گرفته است. طبقه پایین‌تر این مجموعه شامل بخش‌های غار مانندی است که در دل تپه حفر شده‌ و به منظور ایجاد یک فضای زندگی صمیمی‌تر برای خانواده، به شیوه‌ای خاص طراحی و تزئین گردیده است؛ طبقه همکف همسطح با باغ، دارای اتاق شیشه‌ای است که نیمی از آن در داخل و نیمی دیگر در قسمت خارجی قرار دارد، طبقه بالایی به دو بخش برای اطفال و والدین تقسیم می‌شود، در قلب خانه، یک پلتفرم آسانسور مانند  ۳ در ۳.۵ متر قرار دارد که آزادانه بین سه طبقه حرکت می‌کند و در عین حال به بخشی از فضای نشیمن یا آشپزخانه و یا یک فضای اداری صمیمی جهت دسترسی به کتاب ها، آثار هنری و انبار های شراب تبدیل می‌گردد.

داستان خانه بوردو یا خانه دو دوست رم کولهاس از زمانی شروع می‌شود که این زن و شوهر در یک خانه بسیار قدیمی و زیبا در بوردو زندگی می‌کردند و در عین حال تمایل داشتند که صاحب خانه جدید و بسیار ساده‌تری شوند. بنابرین شروع به بررسی آثار معماران مختلفی کردند. لکن جستجوی آنها به سبب تصادف اتومبیل مرد خانه و ویلچرنشین شدن وی، برای مدتی متوقف شد. دو سال بعد، این زن و شوهر دوباره به فکر خانه جدیدی افتادند. لکن این بار به دنبال خانه‌ای بودند که مرد خانه را از زندان خانه قدیمی و شهر قرون وسطایی بوردو رها نماید. از این‌رو پس از انتخاب رم کولهاس، درخواست خود را این چنین عنوان کردند:

“بر خلاف انتظار شما، من دیگر یک خانه ساده نمی‌خواهم. در واقع من به یک خانه پیچیده نیاز دارم؛ چراکه این خانه، جهان من را تعریف خواهد کرد.”

آنها بدین منظور، زمینی را بر فراز تپه‌ای با دیدی وسیع به شهر خریداری نمودند و طراحی خانه جدید خود را که بعدها خانه بوردو رم کولهاس یا خانه دو دوست نام گرفت، به رم کولهاس واگذار کردند.  رم کولهاس خانه‌ای را پیشنهاد داد که در واقع از سه خانه مجزای واقع بر فراز یکدیگر تشکیل می‌شد و مرد خانواده “اتاق” یا جایگاه مخصوص به خود را داشت؛ یعنی یک پلتفرم آسانسورمانند که حرکت آن باعث تغییر ساختار خانه می‌شد و به نوعی قلب خانه بوردو به شمار می‌رفت.

سفارت هلند در آلمان | برلین

سفارت هلند در آلمان، یک سازه مکعبی‌شکل متشکل از بی‌قاعدگی‌های منظم یکسانی است که هدف آن تسهیل درک بهتر برلین، در مواجهه با عقاید متفاوت در مورد چگونگی ساخت و بازسازی شهر در عین فهم پیچیدگی، افسردگی، کدورت و زیبایی‌های این شهر است. برنامه‌ریزان شهری سنت‌گرای برلین غربی سابق، خواستار تجبی معماری کلسیک قرن نوزدهم در ساختمان‌های محله‌ای بود که سفارت هلند در آن قرار داشت. این در حالی است که برنامه‌ریزان تجددگرای برلین شرقی سابق، بیشتر به نوآوری معتقد بودند. در نتیجه، OMA یک رویکرد مطیعانه (به شدت مبتنی بر فضای ساختمان‌های چهارگوش) را با رویکرد سرکشانه (ساختمانی در یک مکعب جداگانه) در هم آمیخت و بدین ترتیب بود که ساختمان فعلی سفارت هلند در آلمان متولد شد.

طرح سفارت هلند در آلمان، ساختار یکپارچه منفرد اعمال شده به واسطه مقررات برلین را به دو بخش تقسیم نمود؛ ادارات جای داده شده در درون مکعب و یک دیوار که دارای ارتفاعی برابر با ارتفاع مکعب است (۲۷ متر، بر اساس مقررات دیکته شده) و تنها یک جداره شیشه‌ای نیمه مات و کدر که اطراف مکعب را در دو طرف و در جهت هماهنگی با اقامتگاه سفیر می‌پوشاند و درعین حال یک حیاط مرکزی محافظت شده را نیز ایجاد می‌نماید. چهار پل عابر پیاده نیز در حیاط وجود دارد که مکعب را در سطوح مختلف به دیوار پیوند می‌دهند.

خانه موسیقی شهر پورتو

خانه موسیقی در شهر پورتو کشور پرتغال در سال 2005 توسط رم کولهاس (Rem Koolhaas) و با همکاری ون آلن طراحی شد. هدف از این طرح، تعریف فضایی برای افزایش مشارکت همگانی در صحنه موسیقی ملی، بین المللی و ایجاد عرصه ای نو در جهت وقوع همه نوع رویداد موسیقی در هر سبکی تعریف شد.

منتقدان معتقدند این بنا موفق ترین اثر کولهاس می باشد و در بین بناهای مشابه با همین عملکرد نیز، نمونه ای بی نظیر خلق شده است. در چند دهه گذشته تلاش معماران بر آن بوده تا از معماری متداول سالن های کنسرت که عمدتا به جعبه کفش تشبیه شده است فاصله بگیرند و در این راستا کولهاس در این بنا بسیار موفق عمل کرده. ساختمان با فرمی تراش خورده، نامنظم و زاویه دار، بر روی پهنه همواری که به مثابه پلازای شهری عمل می کند، جانمایی شده.

این بنا در شب، همچون الماسی درخشان به نظر می رسد. معمار با بازی با سطوح و تراشیدن حجم در مکان های مناسب  علاوه بر نکات زیباشناسانه، بهترین فرم به لحاظ مسائل آکوستیک را نیز خلق کرده. همچنین تراشیدن حجم از صلبیت ساختمان بتنی عظیم کاسته و مقیاس آن را به مقیاس انسانی نزدیک تر ساخته است.

ساختمان شامل 12 طبقه است که 8 طبقه آن بر روی زمین و 4 طبقه آن در زیرزمین قرار دارد. سالن اصلی کنسرت در مرکز و هسته ساختمان قرار گرفته و سالن های کوچکتر در مجاورت آن گنجانده شده اند.

CCTV – Headquarters – OMA

منابع:wikipedia/disamag

مطالب مرتبط

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *